ی خود و دریافت وام و اعطای سهام به آنها از سوی سازمان ها به نوعی مورد حمایت قرار گرفته وخود کفا شوند .

چارچوب نظری
(نظریه کارکردگرایی ساختاری در دیدگاه کلی مبتنی بر دو نظریه عمده کشمکش دارندوف و نظریه توافق پارسونز است که نظریه توافق، ارزشها و هنجارهای مشترک را برای جامعه بنیادی می انگارد و بر نظم اجتماعی مبتنی بر توافقهای ضمنی تاکید می ورزد و نیز دگرگونی اجتماعی را دارای آهنگی کند و سامانمند می دانند. برعکس، نظریه کشمکش بر چیرگی برخی از گروه های اجتماعی بر برخی دیگر تاکید می ورزد و نظم اجتماعی را مبتنی بر دخل و تصرف و نظارت گروههای مسلط می انگارد و دگرگونی اجتماعی را دارای آهنگی سریع و نابسامان می داند جورج ریتزر 1980) .
(بسیاری بر این باورند که کارکردگرایی ساختاری بر نظریه جامعه شناسی مسلط بوده است. در این نظریه نباید دو اصطلاح ساختاری و کارکردی را لزوما با هم به کار برد، هر چند که معمولا این کار را انجام می دهند. ساختارهای یک جامعه را بدون توجه به کارکردهای آن برای ساختارهای دیگر می توان بررسی کرد. به همین سان، کارکردهای انواع فراگردهایی را که ممکن است ساختاری به خود نگیرند، نیز می توان به تنهایی بررسی کرد. با این همه، توجه به دو عنصر، شاخص کارکردگرایی ساختاری است همان) .
(مارک آبراهامسون استدلال می کند که کارکردگرایی ساختاری ماهیت یکپارچه ای ندارد و او سه نوع کارکردگرایی ساختاری را برمی شمرد. نخستین نوع کارکردگرایی فردگرایانه است که بر نیازهای کنشگران و انواع ساختارهای بزرگ به عنوان پاسخ های کارکردی به این نیازها پدیدار می شوند، تاکید می شود. نوع دوم کارکردگرایی فیمابینی است که در این نوع کارکرد گرایی بر روابط اجتماعی به ویژه مکانیسمهایی که برای سازگاری با فشارهای موجود در این روابط به کار برده می شود، تاکید می گردد. نوع سوم کارکردگرایی اجتماعی است که رهیافت غالب را در میان جامعه شناسان هوادار کارکرد گرایی ساختاری تشکیل می دهد که این نوع از کارکردگرایی بیشتر به ساختارهای اجتماعی و نهادهای پهن دامنه جامعه، روابط داخلی میان آنها و نیز تاثیر های مقید کننده آنها روی کنشگران، توجه دارد.که رهیافت غالب ما در این تحقیق این نوع از کارکردگرایی است و در این زمینه اشاره ای به خدمات و نظریه پردازی های تالکت پارسونز اشاره می شود. پارسونز معتقد است که چهار تکلیف است که برای تمام نظام ها ضرورت دارد
تطبیق (تطبیق دادن هر نظام با موقعیت اطرافش)
دستیابی به هدف (اینکه یک نمظام باید اهداف اساسی اش را تعریف و بدان ها دست یابد)
یکپارچگی (هر نظامی باید روابط متقابل اجزای سازنده اش را تنظیم و به رابطه میان چهار تکلیف کارکردیش سرو سامانی دهد)
سکون یا نگهداشت الگو (هر نظامی باید انگیزش های افراد و الگوهای فرهنگی آفریننده و نگهدارنده این انگیزشها را ایجاد، نگهداری و تجدید کند همان) .
باری با توجه به مقدمه مختصری که گذشت و نقش کارکردی و اساسی نظریه نظریه کارکردگرایی ساختاری در جامعه شناسی و اهمیت توجه به نقش خانواده با توجه به چهار الگوی معرفی شده توسط پارسونز به بررسی نقش زنان سرپرست خانوار خواهیم پرداخت و خواهیم دید که در خانواده و جامعه ای اگر مسئو لیت از یک سیستم (پدر) به سیستم دیگر (مادر) تفویض گردد چه تاثیرات و کارکردهایی می تواند برای این قشر آسیب پذیر و زحمت کش در بر داشته باشد.

پیشینه تحقیق
در داخل کشور تحقیقاتی دراین زمینه انجام پذیرفته که در ادامه به ذکر پیشینه تحقیق در این باره می پردازیم .در ابتدا نگاهی به کارکردها و قانونگذاریهای جمهوری اسلامی ایران درمورد این قضیه پرداخته و در سپس به تحقیقاتی که در این زمینه صورت گرفته اشاره خواهد شد:

قانونگذاري
– از جمله مصوبه‌هاي مجلس پيرامون تأمين زنان و كودكان بي‌سرپرست ماده واحده‌اي است كه در آن دولت مكلف است نسبت به تضمين بيمه و رفاه زنان و كودكان بي‌سرپرست موضوع چهارم اصل بيست و يكم قانون اساسي اقدام و حداكثر ظرف سه ماه لايحه آن را براي تصويب به مجلس تقديم كند. در تبصره آمده است كه دولت بايد حتي‌الامكان در لايحه جهت خودكفا نمودن، بيمه‌شدگان را مورد توجه خاص قرار دهد. اين قانون در تاريخ 1/8/1362 توسط مجلس شوراي اسلامي تصويب و به تاييد شوراي نگهبان رسيده است.
– از ديـگر مصوبـه‌هـاي مجـلس مي‌تـوان به قـانون تأميـن زنـان و كودكـان بـي‌سـرپـرسـت مصوب 24/8/1371 اشاره كرد كه زنان بيوه، زنان پير و سالخورده، زنان و دختران بي‌سرپرست و كودكان بي‌سرپرست مشمول اين قانون شده‌اند و در آن زنان و كودكان بي‌سرپرستي كه تحت پوشش قوانين حمايتي ديگري نيستند از حمايت‌هاي مقرر در اين قانون بهره‌مند مي‌شوند. حمايت‌هاي موضوع اين قانون شامل موارد زير مي‌باشند:
– حمايت‌هاي مالي و تهيه امكانات خودكفايي يا مقرري نقدي و غيرنقدي مستمر
– حمايت‌هاي فرهنگي اجتماعي از جمله ارائه خدمات آموزشي (تحصيلي)، تربيتي،… كاريابي، آموزش حرفه و فن جهت اشتغال، خدمات مشاوره‌اي و مددكاري و نگهداري زنان سالمند بي‌سرپرست و كودكان بي‌سرپرست در واحدهاي بهزيستي يا واگذاري سرپرستي آنان به افراد واجد شرايط.
– آيين‌نامه اجرايي قانون تأمين زنان و كودكان بي‌سرپرست در تاريخ 11/5/1374 به تصويب رسيد كه مشتمل بر 14 ماده مي‌باشد. طبق ماده1، محور و اساس حمايت‌ها و اقدامات اجرايي موضوع اين آيين‌نامه ايجاد امنيت اجتماعي و اقتصادي و فراهم كردن زمينه‌ها و موجبات عادي‌سازي زندگي زنان و كودكان بي‌سرپرست مي‌باشد. در ماده2، بر شناسايي كودكان بي‌سرپرست از طريق هماهنگي با نيروي انتظامي و معرفي آنان به سازمان بهزيستي طي مراحل قانوني و از طريق مراجع قضايي تاكيد شده است.
– از ديگر مصوبه‌هاي مجلس، اصلاح ماده 9 قانون نظام هماهنگ پرداخت كاركنان دولت مي‌باشد كه در تاريخ 15/7/75 به تصويب رسيد. همچنين اصلاح ماده 9 قانون نظام هماهنگ پرداخت كاركنان دولت مصوب 22/1/80 به اين نكته اشاره دارد كه مستخدمان زن شاغل و بازنشسته مشمول اين قانون كه متكفل فرزندان خود مي‌باشند.

در ماده 3، مشمولاني كه پس از دريافت كمك‌هاي بهزيستي به تشخيص مددكاران توانايي لازم جهت كسب درآمد و گذران زندگي عادي را به دست آورده‌اند از شمول اقدامات حمايتي خارج مي‌شوند.
در ماده4، به اقدامات حمايتي از زنان و كودكان بي‌سرپرست اشاره شده است كه شامل:
– خدمات آموزشي و تربيتي
– خدمات كاريابي و اشتغال
– مددكاري، مشاوره و راهنمايي
در ماده 5، به پرداخت‌هاي غيرمستمر جهت فراهم آوردن امكانات رفاهي، اشتغال، ازدواج و… اشاره شده است.
در ماده 6 ميزان و مدت پرداخت‌هاي مستمر تعيين شده است كه در آن خانواده‌هاي دو نفر حداكثر 30 درصد حداقل مستمري ماهانه مشمولان قانون استخدام كشوري در هر سال، خانواده‌هاي سه نفره حداكثر 35درصد، خانواده‌هاي چهارنفره حداكثر 40درصد و خانواده‌هاي 5 نفره و بيشتر حداكثر 50درصد دريافت كنند.
در ماده 7، به ميزان پرداخت مستمري مشمولان سازمان بهزيستي و كميته امداد امام خميني (ره) به صورت يكسان و هماهنگ اشاره شده است.
مطابق ماده9، افراد و خانواده‌هايي كه توانايي لازم جهت زندگي متعارف را پيدا كرده‌اند، مجاز به استفاده از حمايت‌هاي اقتصادي و دريافت مستمري نيستند.
– مجلس شوراي اسلامي در تاريخ 24/3/1377 قانون تشويق احداث و عرضه واحدهاي مسكوني استيجاري را به تصويب رساند كه در آن شرايط متقاضيان اجاره يا اجاره به شرط تمليك با حفظ اولويت براي متقاضيان جوان متأهل و افراد كم درآمد و زنان سرپرست خانوار لحاظ شده است.
– در قانون بودجه سال 1381 كل كشور مصوب 22/10/1380 مجلس شوراي اسلامي نيز مبلغ چهار هزارو پانصد ميليارد ريال اعتبار براي اعطاي تسهيلات بانكي به طرح‌هاي سرمايه‌گذاري اشتغال‌زاي بخش‌هاي توليدي، خدماتي، بخش‌هاي خصوصي و تعاوني و خود اشتغالي با اولويت زنان سرپرست خانوار اختصاص يافته است.
– در ماده 96 قانون برنامه چهارم توسعه، مصوب 11/6/1383 مجلس شوراي اسلامي نيز تأمين بيمه خاص (در قالب فعاليت‌هاي حمايتي) براي حمايت از زنان سرپرست خانوار و افراد بي‌سرپرست با اولويت‌ كودكان بي‌سرپرست در نظر گرفته شده است.
همچنين تهيه و تدوين طرح جامع توانمند سازي زنان خودسرپرست خانوار با همكاري ساير سازمان‌ها و نهادهاي ذي‌ربط و تشكل هاي غيردولتي و تصويب آن در هيات وزيران در شش ماهه نخست سال اول برنامه لحاظ شده است.

اجرايي
در كشور ما اقدامات ملي محدودي در زمينه فعاليت زنان انجام شده است. از مهمترين اقدامات انجام شده در خصوص فقرزدايي زنان در سال‌هاي اخير مي‌توان به فعاليت ارگان‌هايي مانند كميته امداد امام خميني (ره) بهزيستي و وزارت كار و امور اجتماعي اشاره كرد كه بر موضوعاتي از قبيل كارآفريني و مهارت‌آموزي زنان سرپرست خانوار تاكيد مي‌كند كه البته اين طرح‌ها سنتي بوده، پاسخگوي نيازهاي زنان سرپرست خانوار نمي‌باشند. نهادهاي حمايتي داخل كشور لازم است با قشر آسيب‌پذير جامعه تعامل برقرار كرده، برنامه‌هاي خود را مطابق با خواسته‌ها و علايق قشر آسيب‌پذير تهيه و تدوين كنند.
تاكنون بيش از 400 هزار طرح خودكفايي توسط كميته امداد امام خميني (ره) اجرا شده كه 73درصد اين طرح‌ها در روستاها و شهرهاي كوچك و 27درصد ديگر در ساير نقاط اجرا شده و از اين تعداد طرح 3/23 درصد را زنان سرپرست خانوار اجرا مي‌كنند. سالانه بين 12 تا 15 هزار خانواده با اجراي اين طرح‌هاي خودكفايي به استقلال مالي رسيده، از پوشش اين نهاد خارج مي‌شوند.
در پايان سال 1382 حدود 2/2 ميليون خانوار (16 درصد خانوارهاي كشور) تحت پوشش مستمر و سازمان يافته خدمات حمايتي كميته امداد امام خميني (ره) و سازمان بهزيستي كشور، بنياد شهيد و بنياد مستضعفان و جانبازان انقلاب اسلامي قرار داشته‌اند و علاوه بر آنها، حداقل 8/2 ميليون نفر به صـورت موردي يا مقطعي از خدمات و حمايت‌هاي اجتماعي مقرر استفاده نموده‌اند. بيش از 66درصد از خانواده‌ها، تحت پوشش مستمر خدمات اجتماعي و بيش از 68درصد از خانواده‌ها و افراد، از خدمات موردي مذكور در شمول اقدامات كميته امداد امام خميني (ره) بهره‌مند شده‌اند. تأمين معاش در قالب پرداخت‌هاي نقدي مستمر و كمك‌هاي جنسي، تأمين خدمات بهداشتي و درماني در چارچوب برنامه بيمه درمان اقشار نيازمند و منطبق با مقررات قانون بيمه همگاني خدمات درماني كشور، تأمين و بهسازي و ايمن‌سازي مسكن، تأمين زمينه، شرايط و فرصت اشتغال و خودكفايي اقتصادي، تأمين موجبات و وسايل آموزش و تحصيل در سطوح مختلف آموزش عمومي و تحصيلات دانشگاهي، تأمين موجبات و امكانات ازدواج و تشكيل خانواده، تأمين موجبات و كمك به آزادي و رهايي زندانيان معسر واجد صلاحيت و شرايط، زمينه‌هاي اصلي خدمات معمول در نهاد كميته امام خميني (ره) است كه زنان و كودكان بي‌سرپرست و بدسرپرست، سالمندان روستايي بالاي 60سال و افراد و خانواده‌هاي فقير و كم‌درآمد روستايي و شهري، موضوع و محور اساسي حمايت‌ها و جامعه هدف مي‌باشند.

از جمله اقدامات بهزيستي اجراي طرح توانمندسازي زنان سرپرست خانوار با افزايش توانايي‌هاي فردي و جمعي زنان از طريق فراهم كردن ضوابط و امكانات لازم به منظور بهبود دسترسي زنان به فرصت‌هاي اقتصادي، اجتماعي، منابع فرهنگي و بازار اشتغال ‌مي‌باشد. خدمات مورد نظر دراين طرح شامل پرداخت مستمري و كمك هزينه جهت وام مسكن و اشتغال، اجرا و تقويت برنامه‌هاي كاريابي، تقويت خدمات بيمه‌اي، خدمات مشاوره‌ و مددكاري، آموزش مهارت‌هاي زندگي، ارتقاي آگاهي‌هاي عمومي، اصلاح باورهاي نادرست در مورد زنان سرپرست خانوار بوده است.)مرکز آمار ایران(

دسته بندی : No category

دیدگاهتان را بنویسید