آلي مناسب كه معمولاً دي متيل فرم آميد است به غلظت 10 تا 20 درصد حل مي كنند .تا محلول ريسندگي تهيه شود بقيه مرحله ريسندگي شامل عمل اكستروژن و توليد فيلامنت است كه در محيط مسدود انجام مي گيرد و با وزش هواي گرم يا بخار ،‌حلال موجود در فيلامنت را زدوده و فيلامنت جامد باقي مي ماند در پايان ، مرحلة كشش است كه ممكن است در هوا يا آب داغ انجام شود كه طي آن فيلامنت چندين برابر طول اوليه اش كشيده مي شود [2]

2-6- انواع الياف آكريليك و مد اكريليك
هم اكنون تعداد زيادي ليف هاي اكريليك در دسترس قرار دارد كه مي توان از مهمترين آنها به اورلن ، اكريلان ، كورتل كرسلان اشاره كرد ولي تنها چهار نوع ليف مد اكريليك وجود داشته كه به ترتيب عبارتند از :
ورل – داينل – كانه كالون و تكلان [4]
2-7- الياف ارلون
ارلون جزء اولين الياف اكريليك است كه در سال 1948 به وسيلة‌كمپاني “‌دوپونت ” آمريكا تهيه شد . اين الياف كه هموپليمر بودند ؛ تحت نامهاي ارلون 81 فيلامنت و ارلون 41 الياف كوتاه (‌استايپل ) به بازار عرضه شدند نظر به اشكالاتي كه از نظر ريسندگي و همچنين رنگرزي اين الياف وجود داشت ، سعي شد كه الياف اكريليك به وسيله كوپليمريزاسيون اكريلونيتريل با مواد ديگري تهيه شود .اصلاح ساختمان شيميايي اين الياف باعث شد كه ضمن حفظ خصوصيات فيزيكي خود ؛ خواص جالب ديگري را نيز به دست آورد .
2-7-1- انواع ارلون
اولين نوع ارلونها كه شامل ارلون 41-81 بود ، احتمالاً ساختمان پليمري مستقيم اكريلونيتريل داشتند تحقيقات و توسعه هاي بعدي سبب شد كه انواع ديگري از ارلون ساخته شود كه هريك از خواص ويژه‌اي دارند در سال 1953 نوع ارلون 42 (‌الياف كوتاه ) تهيه شد كه برتريهايي نسبت به نوع 41 دارا بود و در همين ايام تهيه نوع 81 متوقف شد.
ارلون نوع 42 كه متداولترين نوع ارلن است يك كوپليمراكريلونيتريل است كه حدود 10 درصد آنرا پليمر ديگري تشكيل مي دهد اين نوع پليمر به روش ريسندگي خشك تهيه مي شود ارلون 42 به حالتهاي شفاف و نيمه شفاف و سياه و در اندازه هاي مختلف از الياف كوتاه ، از 25/1 تا 5/4 اينچ و 1 تا 6 دنير تهيه مي شود براي رنگرزي اين نوع الياف رنگهاي بازيك و ديسپرس به كار مي روند .
بايد اشاره كرد كه انواع بيشمار ارلونهاي نوع 39.38.37.36.33.29.28.24.21،A39، B 372.44.39 نيمه شفاف ، 72 شفاف ، 75 و 82 و غيره تاكنون ساخته شده اند تفاوت عمده اين نوع الياف در اندازه ، شفافيت نوع مصرف ، نوع كوپوليمر و روشهاي توليد آنهاست و هريك براي مصرف معيني نسبت به ديگران مزايايي دارد روشهاي ساخت انواع مختلف ارلون با تفاوتهاي جزيي تقريباً شبيه يكديگر هستند .
2-7-2- خصوصيات الياف ارلون
الياف ارلون مانند اكثر الياف سنتتيك ميله اي شكل است ، ولي در بسياري از موارد ، براي بالابردن كيفيت و استحكام نخ مقطع آن را دمبلي شكل تهيه مي كنند استحكام كشش ( قوام ) ارلون در حالت خشك 2/2 تا 6/2 و در حالت تر 7/1 تا 1/2 گرم بردنيرست . تطويل آن در حالت خشك 20 تا 28 و در حالت تر 26 تا 34 درصد است . مدول الاستيسيته 35 چگالي آن 18/1 است رطوبت بازيافتي ارلون 7/1 درصد و كمتر از نايلون است مقاومت ارلون در برابر حرارت زياد است و اگر به مدت يك ماده در 120 درجه سانتيگراد قرار گيرد از استحكام آن كاسته نمي شود در حرارت بالاتر از 150درجه رنگ آن تغيير مي كند و بدين جهت در اطوكاري آن بايد حرارت از اين حد تجاوز نكند ارلون با اشكال مي سوزد و در حرارت 255 درجه سانتگراد چسبنده مي شود گذشت زمان اثري روي ارلون ندارد مقاومت آن در برابر تابش آفتاب ، بالاست و پس از تابش مستقيم نور خورشيد به مدت 2 سال تقريباً قدرتش را حفظ مي كند .
ارلون مقاومت نسبتاً‌خوبي در برابر تركيبات شيميايي دارد در مقابل قلياييهاي ضعيف مقاوم است در برابر اسيدهاي معدني نيز مقاومت مي كند در اكثر حلالهاي آلي حل نمي شود .
حشرات و موجودات ميكروسكوپي اثري روي ارلون ندارند بعلت دارا بودن زير دست نرم و گرم ، يكي از مصارف عمدة‌ارلون در تريكوبافي بويژه تهيه بلوز و اجناس مشابه تريكوست . اين الياف عمل استرچ را بخوبي قبول مي كنند و بدين جهت تهيه نخهاي پفكي از ارلون بسيار رايج شده است و مصرف ارلون در تهيه البسه ورزش بسيار متداول گشته است .
ارلون در مخلوط با پشم بسيار به كار مي رود و پارچه هاي مخلوط پشم و ارلون معمولاً‌به نسبت 45 و 55 ارلون تهيه مي شود و به مصرف پارچه هاي لباسي مردانه و زنانه مي رسد.
2-8- الياف اكريلان
اكريلان ابتدا به وسيلة‌كمپاني شركت كميستراند در آمريكا عرضه شد 85-90 درصد مادة متشكل اين الياف را اكريلو نيتريل و بقية آن را ماده‌اي با خصوصيات ضعيف بازيك تشكيل مي دهد و جود اين مقدار ماده بازيك سبب مي شود كه اين الياف قابليت رنگرزي با رنگهاي اسيدي را داشته باشد .
اينكه 10-15 درصد بقيه مواد متشكله اين الياف را چه نوع پليمري تشكيل مي دهد دقيقاً مشخص نيست زيرا هريك از كمپانيهاي توليد كننده از مواد خاصي استفاده مي كنند به نظر مي رسد كه مادة بازيك كه در اكريلان به كار مي رود وينيل پيريدين باشد ولي اين مربوط به اولين اكريلانهاست و امروزه از مواد مشابه ديگر نيز استفاده مي شود .
بديهي است كه تغيير نوع اين مواد در تركيب تشكيل دهنده الياف ، خواص جديدتر و متنوع تري را در پليمر به وجود مي آورد و به عنوان مثال مي توانيم مقايسه بين دو نوع اكريلان را ذكر كنيم .
الف ) نوع اكريلاني است كه شامل 8 قسمت از يك كوپليمر(‌متشكل از 95 قسمت اكريلونيتريل ، 5 قسمت وينيل استات ) و 2 قسمت از يك پلي استر (‌كندانسه اسيد آزيك و متيل دي اتانول آمين ) است پلي استر مذكور يك گرافيت پليمر از اكريلونيتريتل – وينيل استات است كه افينيته ليف را نسبت به رنگ افزايش مي دهد
ب) كوپوليمر تهيه شده از 95 قسمت اكريلونيتريل و 5 قسمت وينيل استات رنگرزي كنيم آزمايش نشان مي دهد كه نوع الف 99 درصد ونوع ب 10 درصد از رنگ مورد آزمايش را جذب مي كند اين مثال نمونة‌روشني از تغيير صفات و خواص الياف سنتتيك است كه متشكل از مواد مختلف هستند .

2-8-1- خواص الياف اكريلان
مقطع ميكروسكوپي الياف اكريليك عموماً‌دايره نامنظم چروك خورده است و در مورد آن دسته الياف اكريليك كه به روش ريسندگي خشك شده باشند مقطع الياف عموماً دمبل شكل است .
چگالي آكريلان 17/1 است استحكام كشش در حالت خشك 5/2 گرم بردنيرو تطويل در نقطه پارگي 35 درصد است در حالت خيس 2 گرم بردنير و 44 درصد كشش در حد پارگي است .
در اثر حرارت و قبل از ذوب شدن تجزيه مي شود در تحت فشار و در 245 درجه سانتيگراد چسبيده مي شود چنانچه به مدت 20 ساعت تحت حرارت c °150 قرار گيرد پس از سرد شدن وا ندازه گيري استحكام كشش آن 5 درصد كاهش مي يابد .
رطوبت بازيافتي اكريلان در شرايط استاندارد 24/1 است حلالهاي آلي متعارفي اثري روي اكريلان ندارند مقاومت اين ليف در برابر اسيدهاي معدني و قلياييهاي ضعيف خوب است .
مقاومت اكريلان در شرايط جوي همچنين موجودات ميكروسكوپي زياد است . اكريلان آمادگي دارد كه با رنگهاي مختلف نظير بازيك ، اسيدي ، ديسپرس ، كروم و بازيك رنگرزي شود و هريك از اين طبقه رنگها با ساختمان شيميايي ويژه‌اي از اكريلان سازگاري و مناسب بهتري مي توانند داشته باشند بديهي است كه ساختمان شيميايي اكريلان ، نقش زيادي در نوع رنگي كه براي رنگرزي آن انتخاب مي شود ، دارد .
اكريلان مي تواند در مخلوط با پشم ، ويسكوزيون ، يا نايلون در انواع پارچه هاي كه با اين نوع مخلوطها مناسب داشته باشد به كار رود .
نخهاي پفكي از اكريلان تهيه مي شود كه عموماً در تريكوبافي مصرف مي شوند .

2-9-الياف كورتل
اين الياف به وسيله كمپاني :‌كورتولدز” انگلستان تهيه شده است . خصوصيات آن شباهت زيادي به اكريلان دارد تفاوت عمده در ساختمان شيميايي آنها در نوع كوپليمر كورتل است كه در آن از تركيباتي با خصوصيات اسيدي به كار رفته است واز اين روست كه كورتل آمادگي زياد براي جذب رنگهاي بازيك دارد .[2]
2-10-ريسندگي الياف اكريليك:
الياف اكريليك از يك محلول پليمري به داخل يك حلال (‌دي متيل فرم آميد ، تيوسيانات كلسيم ، كربنات اتيلن ، دي متيل استاميد ) كه به شدت قطبي است ريسيده مي شوند [3]
براي توليد اين الياف از ريسندگي مذاب استفاده نمي شود چون آنها قبل از ذوب شدن تجزيه مي شوند بنابراين الياف به صورت تر يا خشك ريسيده مي شود در ريسندگي تركه معمولاً براي توليد Staple به كار مي رود پليمر را در محلول DMF حل كرده و پس از پمپ كردن از داخل رشته ساز عبور داده وارد يك حمام كه حاوي محلولي كه حلال پليمر را در آب به صورت محلول ولي پليمر را به صورت غير محلول در مي آورد عبور مي دهند و بدين ترتيب الياف اكريليك ساخته مي شود دراين قسمت فيلامنتها بسيار ظريف به صورت Tow مي باشند كه اول آنها را شستشو داده و سپس خنك كرده و روغن مي زنند و به صورت تجعد در مي آورند .
در توليد خشك پليمر در حلال از اكسترودر به داخل رشته ساز انتقال داده شده و از يك چمبر كه حدود 400 درجه سانتيگراد حرارت دارد عبور مي دهند بدين صورت حلال تبخير مي شود و بالاخره پليمر مذاب به صورت جامد در مي آيد[5]
معمولاً‌الياف اكريليك كه به روش ريسندگي خشك تهيه مي شوند مقطع دمبلي دارند و اليافي كه به روش تر ريسيده مي شوند مقطع گرد يا بيضوي دارند [3]
معمولاً‌ريسندگي خشك باعث ايجاد مقدار و اندازه فضاهاي خالي كمتر مي شود نسبت به ريسندگي تر كه در رنگرزي تأثير دارد اگر ريسندگي در محلول خنثي صورت گيرد . از هر دو نوع ايجاد Viods مي كند درجه حرارت در زمان ريسندگي تر يا خشك تأثير بسزايي روي ساختار ريز الياف داشته بنابراين روي خواص رنگرزي تأثير دارد. [5]
2-11- خواص فيزيكي و شيميايي الياف آكريليك
الياف اكريليك اليافي هستند مقاوم در برابر محيط هاي اسيدي ولي در برابر محيط قليايي مقاومت چنداني ندارند ، مخصوصاً در درجه حرارت هاي بالا ، الياف اكريليك در برابر اكسيد كننده ها مقاوم هستند به همين جهت براي بهتر سفيد كردنشان مي توان از حمام كلريت سديم استفاده نمود الياف اكريليك مقاومتشان در برابر حرارت خوب است مثلاً‌اگر به مدت دو روز در معرض دماي 150 درجه سانتيگراد قرار بگيرند مقاومت اوليه شان كاهش پيدا نمي كند در دماي 200 درجه سانتيگراد رنگ آنها زرد شده و در دماي بيش از 200 درجه قهوه‌اي رنگ مي شوند بهترين معرف يا حلال آنها D.M.F (‌دي متيل فرم آميد ) مي باشد الياف اكريليك با معرف هايي نظير Shirlastain يا نئوكارمين W‌به صورت رنگ صورتي پريده و كدر در مي آيند .
مقطع عرضي الياف ارلون مانند اكثر الياف سنتتيك ميله‌اي شكل است ولي در بسياري موارد براي بالابردن كيفيت و استحكام نخ مقطع آن را دمبلي شكل تهيه مي‌كنند استحكام كشش ( قوام ) ارلون در حالت خشك 2/2 تا 6/2 و در حالت تر 7/1 تا 1/2 گرم بر دنير است .
تطويل آن در حالت خشك 20 تا 28 و در حالت تر 26 تا 34 درصد است رطوبت بازيافتي ارلون 7/1 درصد و كمتر از نايلون است ارلون مقاومت نسبتاً‌خوبي در برابر تركيبات شيميايي دارد در مقابل قليايي هاي ضعيف مقاوم است در برابر اسيدهاي معدني نيز مقاومت مي كند به علت دارا بودن زير دست نرم و گرم ، يكي از مصارف عمده ارلون در تريكوبافي به ويژه تهيه بلوز و اجناس مشابه تريكوست ، اين الياف عمل استرچ را به خوبي قبول مي كند و بدين جهت تهيه نخ هاي پفكي از ارلون بسيار رايج شده است مصرف ارلون در تهيه البسه ورزشي بسيار متداول شده است ارلون معمولاً به نسبت 45 و 55 تهيه مي شود و به مصرف پارچه هاي لباسي مردانه و زنانه مي رسد .
الياف آكريلان نيز د

دسته بندی : No category

دیدگاهتان را بنویسید