به شکل پودرهاي خشک هستند، در مقايسه با اجزاي مرطوب يا ترکيب اين دو سريعتر و بهتر با يکديگر مخلوط مي شوند. مدت زمان مورد نياز براي مخلوط سازي يک سري از اجزاي مرطوب يا خشک برحسب شکل و نوع دستگاه ها متفاوت است. ترکيباتي که به مقادير اندک مورد نياز هستند، مانند مکملهاي ويتاميني و معدني و ساير افزودنيها، بايد قبل از افزودن آنها به جيره به ميزان 3 تا 5% با جيره مخلوط شوند. بايد حداقل 50% از جيره قبل از افزودن قسمتي از جيره حاوي ترکيبات با مقدار نياز اندک به داخل ميکسر ريخته شود. در مواردي که ميزان چربي مصرفي در جيره بالا باشد، مانند موارد مربوط به ماهيان گوشتخوار نظير قزل آلا، باس دريايي و هامور ماهيان، روغنها را مي توان پس از پلتسازي روي پلتها اسپري نمود. همچنين ويتامينها، آنزيمها و ساير افزودنيهاي حساس در برابر حرارت را مي توان پس از سرد شدن پلتها روي آنها اسپري نمود.
ـ پلت سازي
با توجه به مصرف خوراک پلت شده در تغذيه ماهي و ميگو، حفظ شکل فيزيکي پلت طي مصرف و جلوگيري از تجزيه زودرس آن در آب از اهميت ويژه اي برخوردار است. تجزيه پلت در آب از يک طرف باعث از بين رفتن ارزش غذايي مواد تشکيل دهنده شده و از طرف ديگر متابوليسم اين مواد در رسوب استخر، باعث مصرف بيشتر اکسيژن موجود در آب و ابقاي عوامل بيماريزا در استخر مي گردد. پارامترهاي فرآوري جيره بر ويژگيهاي فيزيکي مانند پايداري و ثبات آب، شکل و ابعاد ذرات غذايي و ويژگيهاي شيميايي مانند جذابيت، خوش خوراکي و قابليت دسترسي ترکيبات غذايي تاثيرگذار است. جيره ميگو معمولا به صورت پلت مصرف مي شود. روند پلت سازي را به شکل زير تعريف مي کنند: فشرده سازي و عبور دادن اجزاي جيره از سوراخهاي کوچک در طي يک روند مکانيکي و با بکارگيري گرما، رطوبت و فشار. پلتها مزاياي زيادي به همراه دارند که از آنها مي توان به افزايش تراکم جيره و در نتيجه امکان مصرف راحتتر و با غبار کمتر، جذابيت بيشتر اجزاي با خوش خوراکي کم براي آبزيان، کاهش موارد مصرف گزينشي جيره، بهبود بهره وري توليد و دستيابي به يک مخلوط غذايي يکنواخت اشاره نمود.
پلت سازي مستلزم عبور دادن جيره نرم از درون سوراخهاي موجود در يک صفحه فلزي به منظور شکل دهي پلتهاي فشرده و سپس برش آنها در ابعاد مورد نظر مي باشد. آسيابهاي اختصاصي ساخت پلت براي جيره آبزيان مايعاتي همچون آب و ملاس را از طريق يک سيستم تزريق بخار به داخل جيره وارد مي نمايد. روند عمومي شامل عبور دادن جيره از اتاقک عمل آوري است که 4 تا 6% آب به صورت بخار بدان افزوده مي شود. مواد از اتاقک عمل آوري به مرکز دستگاه پلت ساز سقوط مي کنند. در عرض زماني حدود 20 ثانيه پس از ورود جيره به آسياب پلت ساز، جيره رطوبتي برابر با 16-15% را ( اجزاي جيره هريک 12-10% ) در دماي 90-80 درجه سانتي گراد کسب مي کند. پلتها بر روي کمربند غربالگر قرار گرفته و در يک خشک کن افقي و تونلي با استفاده از هواي سرد در عرض 10 دقيقه خشک مي گردند تا رطوبت آن به کمتر از 10% برسد. ابعاد سوراخهاي موجود روي صفحه مشبک معمولا بين 5/1 تا 5/9 ميلي متر است.
ـ پلت هاي شناور (اکسترود)
پلتهاي شناور با وزن بين 25/0 تا 3/0 گرم در هر سانتي متر مکعب را مي توان با روش عبور دادن از يک سوراخ توليد نمود، در طول اين روند به جاي متراکم سازي روند افزايش حجم رخ مي دهد. مطابق اين روش در اتاقک عمل آوري به منظور افزايش رطوبت از 12-10% به 30-25% آب و بخار به جيره افزوده شده و سپس ماده حاصل به داخل يک سيلندر مهر و موم شده و داراي فشار انتقال داده مي شود. تزريق بخار موجب افزايش ژلاتيناسيون نشاسته در اجزاي جيره مي گردد. عبور دادن جيره تحت فشار معمولي اتمسفر از سوراخهاي روي صفحه مشبک در انتهاي سيلندر پرفشار موجب پفکي شدن جيره مي گردد. همچنين رشته هاي عبور يافته از سوراخها به وسيله يک تيغه دوار به اندازه هاي از پيش تعيين شده بريده مي شوند. سپس پلتها را تا حدود 120 درجه سانتي گراد حرارت مي دهند تا ميزان رطوبت آن به مقدار مناسب براي انبار کردن برسد (13-10% رطوبت)، وجود نشاسته خام براي توليد يک پلت خوب و مناسب لازم است. حدود 90% از نشاسته موجود در طول دوره زماني 30 تا 60 ثانيه اي که جيره به داخل سيلندر انبساطي راه مي يابد، به شکل ژلاتينه در مي آيد. دماي بالا به طور نسبي موجب نابودي ويتامينهاي حساس در برابر حرارت مي گردد و دسترسي به برخي از اسيدهاي آمينه را نيز کاهش ميدهد. افزودنيهاي حساس در برابر حرارت را مي توان پس از عبور دادن از سوراخ بر روي آنها اسپري نمود.
ـ خنک سازي و خشک سازي
براي مصرف و نگهداري صحيح پلتهاي غير شناور و شناور، دما و رطوبت روند پلت سازي بايد در عرض چند دقيقه پس از عبور از سوراخها کاهش يابد. اين کار را مي توان با جمع آوري پلتها و گستردن آنها به شکل يک لايه نازک روي کف سيماني يا کاشي و دميدن هوا به روي آنها و به طور جايگزين، مي توان آنها را با تنظيم دما روي اجاق و چرخش هوا خشک نمود، اما در توليد تجارتي جيره با انواع خشک کن و خنک کننده به صورت افقي يا عمودي با سيستم چرخش هوا به کار مي روند. دما در اين سيستمها کاهش داده شده و ميزان رطوبت نيز به زير 10% و نه بيشتر از 13% رسانيده مي شود.
ـ خرد کردن
براي توليد گرانولهاي غذايي مصرفي در تغذيه ماهيها و ميگوها، خرد کردن پلتها ضروري است. پلتهاي غير شناور و شناور سرد شده را با غلتکهاي عاج دار آسياب کرده و با عبور از غربال درجه بندي مي کنند.
ـ اسپري چربي
مقادير بالاي چربي مورد نياز براي جيره ماهيان گوشتخوار ممکن است بر پلت سازي تاثير منفي گذارد. به همين علت، در طول روند ساخت جيره نهايي، چربي پس از روند پلت سازي روي جيره نهايي اسپري مي گردد.
ـ بسته بندي
پلتها يا گرانولهاي خشک نهايي را بايد براي نگهداري در کيسههاي مناسب قرار داد. روي کيسه ها نيز بايد مشخصات محصول و تاريخ توليد آن ذکر گردد.
ـ انبار سازي
در حفظ کيفيت جيره، نگهداري مناسب اجزاي جيره و جيره نهايي به اشکال مختلف پلت شناور و غيرشناور قدم مهمي محسوب مي شود. در مجموع تغييرات کيفي مي توانند ضررهاي اقتصادي فوق العادهاي را به همراه داشته باشند. در موارد افزايش دما به بالاي 25 درجه سانتي گراد و رطوبت به بالاي 85%، قارچها به سرعت رشد کرده و علاوه بر ايجاد حالت ماندگي، سمومي را نيز توليد مي کنند، که سلامت ماهي را تهديد نمايد. حفاظت از جيره و اجزاي آن با افزودن مواد نگهدارنده ارزان قيمت امکان پذير است. بهتر است اجزاي خشک جيره را در عرض 2 تا 3 ماه مصرف نمود.
1ـ3ـ6 کنترل کيفيت
کيفيت جيره به کيفيت و کميت ماده خام، افزودني ها به ويژه مواد نگهدارنده (ترکيبات ضد قارچي و باکتريايي افزوده شده)، شرايط فرآوري و طول مدت نگهداري آنها بستگي دارد. کارآيي يک جيره براي افزايش رشد آبزيان، عمدتا به شرايط فوق الذکر بستگي دارد. علاوه بر تعادل ترکيبات غذايي، جيره بايد در آب پايدار، جذاب، خوش خوراک بوده و اندازه ذرات آن براي مراحل مختلف رشد مناسب باشد. کيفيت پايين جيره مي تواند ناشي از موارد ذيل باشد:
1- مواد خام با کيفيت پايين مصرف شده باشد 2 – افزودن اوره 3 – بالا بردن خاکستر محلول در اسيد که نمايانگر وجود ماسه و سيليکا است 4- مقادير بالاي خاکستر 5- به کارگيري چربيهاي فاسد 6 – عدم کفايت مقادير ويتامينها در مکمل 6- مقادير پايين اسيدهاي چرب به شدت غير اشباع 7 – مقادير پايين اسيدهاي آمينه ضروري و عدم تعادل نسبت کلسيم به فسفر 8- حضور عوامل ضد تغذيه اي 9- نگهداري طولاني مدت جيره موجب کاهش کيفيت غذايي جيره مي گردد 10 – مقادير بالاي رطوبت ( بيش از 13% ) 11 – مقادير بالاي نمک 12 – ترکيبات ازت تام فرار ( دي متيل امين، تري متيل امين، آمونياک و ديگر ترکيبات ازته فرار و … ) 13 – پراکسيد ناشي از اکسيداسيون بندهاي دو گانه اسيدهاي چرب غير اشباع 14 – تعداد کل باکتريها و قارچها
1ـ4 اهداف تحقيق
1- شناسايي کمي و کيفي باکتري ها در انواع غذاهاي اکسترود (استارتر، رشد و پرواري)
2- شناسايي کمي و کيفي قارچها در انواع غذاهاي اکسترود (استارتر، رشد و پرواري)
3- تغييرات کمي وکيفي باکتريها و قارچها در طول زمان نگهداري
رابطه بين دما و رطوبت محل نگهداري غذا با تغييرات کمي باکتري ها و قارچها

فصل دوم
مروري بر تحقيقات گذشته

2ـ1 پيشينه تحقيق
در مورد اثرات ميکروارگانيسم ها به ويژه ميکروبهايي مثل باکتريها و قارچها، بر روي غذاي تجارتي خشک مورد مصرف در آبزيان پرورشي (به شکل پلت و اکسترود) تحقيقات و مطالعات اندکي انجام شده است و در مورد تعداد کل باکتريها و قارچهاي داخل غذاهاي خشک تجارتي آبزيان پرورشي، مطالعات به شکل منظم حتي در کشورهايي مثل ايالات متحده هم انجام نمي شود [19].
وود و واليز19 در سال 1955 ، انتقال باکتري بيماري کليه20 ازطريق غذاهاي خشک مصرفي در ماهي ازاد بالغ و مرحله قبل از جواني، وود و اُردال21 در سال 1955 و رز و همکاران22 در سال 1959، انتقال عفونت ناشي از ميکوباکتريومها (سل سويه آبزيان) در هچري ماهيان آزاد (محلهاي تکثير) را، در يک مزرعهاي که مولدين ماهي آزاد را نگهداري مي کردند گزارش کردند. به مرور، اين نوع مطالعات بيشتر شد، به طوري که تعداد کل باکتريهاي هوازي و دامنه آن در هر گرم غذاي خشک تجارتي بر حسب CFU/g23 بررسي و تعيين گرديد. تراست24 در سال 1971 و تراست و ماني25 در سال 1972 تعداد کل باکتريهاي هوازي را در هر گرم غذاي خشک تجارتي در يک دامنه 103 ×1 تا109 ×1 CFU/g و کياتو و آئوکي26 در سال 1976 در کشور ژاپن اين تعداد را بين 103 ×1 تا106 ×1 گزارش نمودند. مُفيت و وستر27 در سال 1986 تعداد کل باکتريهاي هوازي را در هر گرم پلت مرطوب 8/4× 107CFU /g گزارش کرد و اشاره نمود که اگر از مواد نگهدارنده براي جلوگيري از رشد باکتريها به غذا اضافه گردد، از تعداد باکتريها کاسته خواهد شد و به 9/1 ×106 CFU/g در هر گرم مي رسد، آنها در غذاي پلت مرطوب باکتريهايي مثل Aeromonas hydrophila , Pseudomonas, Streptococcus, Staphylococcus, Clostridium perfringenese, و 4 گونه Salmonella sp و 13 گونه Enterobacteriaceae جدا سازي و گزارش نمودند.
دِداندو و همکاران28 در سال 2010 تعداد کل باکتريهاي هوازي را در غذاي زنده بين 107 تا 1012 در هر گرم غذا گزارش کردند. راجانا29 و همکاران در سال 2004، در يک دوره 60 روزه در سه مرحله نمونه برداري زمانهاي صفر، 30 و 60 روز، تغييرات فلور باکتريايي و تعداد کل باکتريهاي هوازي در دو نوع غذاي خشک تجارتي (رشد) ميگو، پودر ماهي و سوياي مورد استفاده در فرمولاسيون غذاي تهيه شده را مورد بررسي قرار دادند. نامبرده و همکاران در بين باکتريها، باکتريهاي گرم مثبت را به عنوان باکتريهاي غالب و بين 8/42 تا 73 درصد گزارش نمودند و جدايههاي باکتريايي شناسايي شده را از انواع Micrococcus, Arthrobacter and Bacillus Vibro, streptococcus faecalis, Escherchia coli, staphylococcus areus گزارش کردند.
آنها تعداد کل باکتريهاي هوازي را در سه مرحله زماني صفر، 30 و 60 روز را در غذاي تجارتي نوع اول به ترتيب 103× 76/2 و 8/8× 104 و73/2 × 104 و تعداد کل باکتريهاي هوازي را در سه مرحله زماني صفر، 30 و60 روز در غذاي نوع 2 تجارتي ميگو (رشد) به ترتيب 103× 75/ 7 و104× 5/5 و 104× 65/3 و تعداد کل باکتريهاي هوازي را در سه مرحله زماني صفر، 30 و 60 روز در پودر ماهي مورد استفاده در فرمولاسيون غذاي ميگو (رشد) به ترتيب103× 12/5 ،103× 87/3 و 103× 87/3 و تعداد کل باکتريهاي هوازي را در سه مرحله

دسته بندی : No category

دیدگاهتان را بنویسید