وسایل انتقال و حفظ آنها در مکان و زمان بر پایه آن توسعه می یابد. فرآیند تبادل اطلاعات ممکن است میان انسان و انسان، انسان و ماشین یا ماشین و ماشین باشد. در شکل تبادل اطلاعات میان انسان و ماشین، از ماشین به عنوان وسیله استفاده میشود و ماشینها نیز در سیر پیشرفت خود به درجه بالایی از تعامل با انسان میرسند (درخشیده، ۱۳91).
تورش های رفتاری: منظور از تورش رفتاری، انحراف از تصمیم گیری های درست و بهینه است. به طوری که اشخاص در فرآیند تفکر و تصمیم گیری دچار خطا شوند (ریتر19، 2003).
رفتار توده ای: رفتار توده ای عبارت است از آن دسته رفتارهای سرمایه گذاران در بازار، که منجر به نادیده گرفتن پیش بینی ها و عقاید خود در رابطه با قیمت سهام و اتخاذ تصمیمات سرمایه گذاری تنها بر پایه رفتار کل بازار می شود (ایزدی نیا، حاجیان نژاد، 1388).
1-14-2- تعریف عملیاتی
عدم اطمینان محیطی: درک فرد از مبهم بودن آینده معاملات از نظر بی ثباتی قیمت ها به خاطر وجود تورم، تحریم های سیاسی و تغییر در قوانین دولتی.
مشخصات شناختی سهامداران:
تعصب توهم کنترل: توهم سهامدار درباره اینکه بر روی تمامی پدیده ها و رویدادها کنترل داشته و نسبت به این عقیده نیز پافشاری کند.
تعصب اعتماد: اعتماد بیش از اندازه به بازار و گروههای ذینفع و پافشاری نسبت به آن.
تعصب اسناد به خود: شخص سهامدار در صورت کسب سود عوامل را به خود نسبت داده و در صورت زیان به عوامل خارج از خود و پافشاری نسبت به این موضوع.
مغالطه سرمایه گذاری: استفاده از داده های غلط جهت محاسبات ، رفتارهای اشتباه آمیز در جریان فروش سهام ، ایجاد شبهه و عدم اطمینان در میان سایر سرمایه گذاران و دادن اطلاعات غلط به سرمایه گذاران.
تبادل اطلاعات: مبادله هر گونه داده و اطلاعات بین گروه های ذینفع مخصوصاسهامداران ،کارگزاران و شرکت ها.
تورش های رفتاری: انجام فعالیت ها و رفتارهای اشتباهی و خلاف عقل و منطق که ممکن است گاهی اوقات به زیان سرمایه گذار و سهامدار تمام شود.
رفتار توده ای: خرید و فروش سهام توسط سهامداران بر اساس جو حاکم بر بازار و پیروی از توده اکثریت سهامداران.

1-15- ساختار کلی گزارش
ساختار کلی این پژوهش به طور خلاصه در شکل 1-3 آورده شده است.

شکل 1-3- ساختار کلی پژوهش

فصل دوم: مروری بر ادبیات پژوهش
مقدمه
بخش اول : مبانی نظری
بورس اوراق بهادار
مالي رفتاري
عدم اطمینان محیطی
مشخصات شناختی سهامداران
تبادل اطلاعات
تئوري بازار کارا
تصمیم گیری
تورش های رفتاری
رفتار توده وار
مدل مفهومی پژوهش
بخش دوم پیشینه تحقیق
مطالعات انجام شده در داخل کشور
مطالعات انجام شده در خارج کشور

2-1- مقدمه
تصميم گيري هاي اقتصادي نيازمند اطلاعاتي است كه بتوان با كمك آنها منابع موجود و در دسترس را به گونه اي مطلوب تخصيص داد. يكي از مهمترين عوامل در تصميم گيري صحيح، اطلاعات مناسب و مرتبط با موضوع تصميم است كه اگر به درستي فراهم و پردازش نشود، تاثيرات منفي براي فرد تصميم گيرنده در پي خواهد داشت. بهره گيري از اطلاعات افشا شده و به عبارتي تصميم گيري صحيح در بازار اوراق بهادار زماني امكان پذير است كه اين اطلاعات، به موقع، مربوط، با اهميت و نيز كامل و قابل فهم باشد (درخشیده، 1391، ص 60).
چنانچه اطلاعات فاش شده، اين ويژگي ها يا بعضي از آنها را نداشته باشد، بدون ترديد ساز و كار كشف قيمت در بازار به درستي عمل نخواهد كرد و قيمت گذاري اوراق به شيوه اي مطلوب انجام نخواهد شد. وجود اطلاعات كافي در بازار و انعكاس به موقع و سريع اطلاعات در قيمت اوراق بهادار با كارايي بازار ارتباط تنگاتنگي دارد. افشاي اطلاعات موجب بهبود سازوكار كشف قيمت ها و در نتيجه قيمت گذاري بهينه و افزايش امكان پيش بيني منطقي روند قيمت ها مي شود. شفافيت، شاخص توان مديريت در ارایه اطلاعات ضروري به شكل صحيح، روشن، به موقع و در دسترس است (همان منبع،60).
به عبارتي شفافيت، منعكس كننده اين مطلب است كه آيا سرمايه گذاران تصويري واقعي از آنچه واقعاً در داخل شركت روي مي دهد دارند يا خير)وطن پرست، 1387). در طي يك دهه گذشته شفاف سازي اطلاعات مالي تاثير مهمي بر استراتژي هاي سرمايه گذاري سرمايه گذاران داشته است. تعداد فزاينده پژوهش هاي انجام شده نشان مي دهد كه در دسترس بودن و كيفيت اطلاعات مالي شركت ها دو عامل كليدي تاثير گذار بر تصميمات سرمايه گذاري سرمايه گذاران است (ونلند20، 2003). به منظور درك اثرات بالقوه شفاف سازي مالي بر رفتار سرمايه گذار، تعريف واژه شفاف سازي ضروري است (درخشیده‌، 1391، ص 60).
ویشواناس وکافمن21 به نقل از فلوريني 1998 نشان دادند كه شفاف سازي نقطه مقابل پوشيدگي (پنهاني) است. پوشيدگي به معناي مخفي كردن عمل يك فرد به طور آگاهانه است، در حاليكه شفاف سازي به معناي افشا كردن اعمال يك فرد به طور آگاهانه است. شفاف سازي مالي نوعي از شفافيت است كه مربوط به موضوعات مالي است و شامل صحت اطلاعات، كامل بودن اطلاعات و به جا بودن آن (به موقع بودن) است (ویشواناس و کافمن، 2006).
در محيط سرمايه گذاري حساس امروزي، بسياري از سرمايه گذاران بر اهميت شفاف سازي اطلاعاتي در استراتژي هاي شركت تاكيد دارند. كمبود اطلاعات و عدم اطمينان، ويژگي هاي لاينفك علم مالي هستند، زيرا بازيگران در بازارهاي سرمايه مشغول داد و ستد سرمايه گذاري و اط
لاعات می باشند (آدماتی و فلیدر22، 2000).
تاكنون تحقيقات فراواني در اكثر حوزه هاي مرتبط با بازار سرمايه در ايران صورت گرفته، اما آنچه در اين بين كمتر مورد توجه قرار می گیرد، پرداختن به تحقيقات جدي در خصوص شكل گيري رفتار سرمايه گذاران در بورس اوراق بهادار مي باشد .در اكثر كشورها، شناخت فرآيند تصميم گيري مشاركت كنندگان در بورس، همواره موضوعي مهم براي مشاركت كنندگان و سرمايه گذاران در بازار بوده است. در اين كشورها، محققان تلاش هاي قابل توجهي جهت مطالعه و درك رفتار سرمايه گذاران و به دنبال آن تاثيرپذیری اين عوامل از افشای اطلاعات مالی و شفافیت اطلاعات مالی داشته اند، چرا كه رفتارهايي كه متاثر از شفاف سازی اطلاعات مالی هستند از اهميت ويژه اي برخوردارند (یوسفی و شهرآبادی، 1388).
توجه به اينكه رفتار سرمايه گذاران از عوامل گوناگون متاثر است نیز حایز اهميت می باشد. اين عوامل به وجود آورنده ابهامات رفتاري در رفتار سرمايه گذاران است كه يكي از علل اصلي اين ابهامات رفتاري، موضوع عدم اطمينان و عدم شفافيت اطلاعات مالي است كه تحليل هاي نادرست و گمراه كننده را به همراه خواهد داشت (درخشیده، 1391، ص61).
در این فصل، ابتدا در بخش اول، مباحث مربوط به بورس اوراق بهادار و مالی رفتاری پرداخته شده است. سپس مبحث عدم اطمینان محیطی و تبادل اطلاعات مطرح شده که تبادل اطلاعات مهمترین نقش را در تصمیم گیری افراد برای جلوگیری از ایجاد تورش رفتاری و رفتارتوده ای را ایفا می کند و در ادامه سایر مباحث از جمله مشخصات شناختی سهامداران که خود شامل: تعصب توهم کنترل، تعصب اعتماد، تعصب اسناد به خود، و مغالطه سرمایه گذاری می شود توضیح داده شده است و سپس به تعریف تورش های رفتاری و رفتارتوده ای و عوامل ایجاد آن ها در بازار اوراق بهادار و بین سرمایه گذاران پرداخته شده است.
در بخش دوم این فصل نیز برخی پژوهش های داخلی و خارجی انجام شده در این زمینه یا نزدیک به این پژوهش و در انتها خلاصه ای از مطالب فصل آورده شده است.

2-2- بخش اول : مبانی نظری
2-2-1- بورس اوراق بهادار
بورس اوراق بهادار به معني يك بازار متشكل و رسمي سرمايه است كه در آن خريد و فروش سهام شركت ها يا اوراق قرضه دولتي يا موسسات معتبر خصوصي، تحت ضوابط و قوانين و مقررات خاصي انجام مي شود. مشخصه مهم بورس اوراق بهادار، حمايت قانون از صاحبان پس اندازها و سرمايه هاي راكد و الزامات قانوني براي متقاضيان سرمايه است. بورس اوراق بهادار كه به عنوان نبض اقتصاد كشور مورد توجه تحليلگران اقتصادي مي باشد، از سويي مركز جمع آوري پس اندازها و از سوي ديگر، مرجع رسمي و مطمئني است كه دارندگان پس اندازهاي راكد، مي توانند محل نسبتاً مناسب و ايمن سرمايه گذاري را جستجو كرده و وجوه مازاد خود را براي سرمايه گذاري در شركت ها به كار انداخته و يا با خريد اوراق قرضه دولت ها و شركت هاي معتبر، از سود معين و تضمين شده اي برخوردار شوند (فنایی، 1388).
بازار اوراق بهادار در واقع مكمل بخش بانكي در تأمين نيازهاي مالي بنگاه هاي خصوصي و دولتي
مي باشد. وجود يك بازار اوراق بهادار كه در چارچوب مكانيزم بازار عمل كند مي تواند در تخصيص بهينه منابع مالي و كاراتر عمل نمايد. شاهد مدعا اين كه كشورهايي كه داراي بازار سرمايه (بورس) تكامل يافته تر بوده اند، توانسته اند رشد اقتصادي زيادتر داشته باشند. سيستم بانكي نيز با استفاده از مكانيزم اوراق بهادار مي تواند نقدينگي مورد نياز خود را بدست آورده و تكافوي سرمايه خود را بهبود بخشد (سایت بورس اوراق بهادار23).
وظيفه اصلي بورس اوراق بهادار، فراهم آوردن بازاري شفاف و منصفانه براي دادوستد اوراق بهادار پذيرفته شده و همچنين سيستمي مناسب براي نظارت بر جريان دادوستد، عمليات بازار و فعاليت اعضاي آن است. بورس اوراق بهادار با ايجاد فضاي رقابتي به عنوان ابزاري اقتصادي، باعث مي شود كه شركت هاي سود ده، بتوانند از طريق فروش سهام به تأمين مالي بپردازند و برعكس شركت هاي زيان ده به طور خودكار از گردونه خارج شوند. بدين ترتيب با چنين تفكيكي، بازارمي تواند به تخصيص مطلوب منابع بپردازد.
(رمضان زاده و کاویان، 1385، ص13-23)

دوره های مختلف شکل گیری بورس در ایران طبق شکل 2-1 دسته بندی می شود:

2-2-2- مالي رفتاري24
ارتباط علم مالي و ساير رشته هاي علوم اجتماعي که به عنوان روانشناسي مالي معروف شده است، به بررسي فرآيند تصميم گيري سرمايه گذاران و عكس العمل آنها نسبت به شرايط مختلف بازارهاي مالي
مي پردازد و تاکيد آن بيشتر به تاثير شخصيت، فرهنگ و قضاوت هاي سرمايه گذاران بر تصميم گيري سرمايه گذاري مي باشد .روانشناسي مالي در واقع در مقابل پارادايم رفتارهاي منطقي سرمايه گذاران مطرح شده که براساس و بنيان همه مدل هاي مالي ارائه شده مي باشد. تالر معتقد است گاهي اوقات جهت يافتن پاسخي براي معماهاي مالي تجربي ضروري است که اين احتمال را بپذيريم که برخي از عامل ها در اقتصاد گاهي به طور کامل عقلايي رفتار نمي کنند که اين، موضوع مالي رفتاري است (یوسفی، 1386، ص52).
مالی رفتاری، مطالعه چگونگی تفسیر افراد از اطلاعات برای اتخاذ تصمیمات آگاهانه می باشد. به عبارت دیگر مالی رفتاری به دنبال تاثیر فرایند های روانشناختی در تصمیم گیری است. علاوه بر آن مالی رفتاری را
می توان پارادایمی دانست که با توجه به آن، بازارهای مالی
با استفاده از مدل هایی مورد مطالعه قرار می گیرند که دو فرض اصلی محدود کننده پارادایم سنتی- بیشینه سازی مطلوبیت مورد انتظار و عقلانیت کامل – را کنار می گذارد. مالی رفتاری دو پایه اصلی دارد، یکی محدودیت در آربیتراژ است که عنوان می کند سرمایه گذاران عقلایی به راحتی نمی توانند از فرصت های آربیتراژ استفاده کنند، زیرا این کار مستلزم پذیرفتن برخی ریسک ها است. دوم روانشناسی است که با استفاده از آن رفتار و قضاوت سرمایه گذاران و هم چنین خطاهایی که اشخاص در هنگام قضاوت مرتکب می شوند ، بررسی می شود. السن25(1998 )، اظهار می دارد: مالی- رفتاري به دنبال فهم و درك و پیش بینی نتایج حاصل از فرایندهاي روان شناختی تصمیم گیري است (تلنگی، 1383، ص13- 25).
مالی رفتاری را می توان به صورت زیر نیز تعریف کرد:
مالی رفتاری ادغام اقتصاد کلاسیک و مالی با علوم روانشناسی و تصمیم گیری است.
مالی رفتاری تلاشی برای توصیف دلایل بروز استثناها در ادبیات مالی است.
مالی رفتاری به مطالعه این که چگونه سرمایه گذاران در

دسته بندی : پایان نامه ها

دیدگاهتان را بنویسید